Tình trạng bong bóng chứng khoán đang khiến cho rất nhiều người đau đầu. Người ta chỉ có thể dựa vào yếu tố trực giác để đánh giá và đưa ra phán đoán. Câu hỏi đặt ra là có cách nào để định lượng tiềm năng hình thành bong bóng thị trường chứng khoán. Nếu như bình thường người ta sẽ dựa vào linh cảm và trực giác. Vậy có thể nhờ vào dữ liệu để xác định chắc chắn không? Nếu bạn chưa biết gì về tình trạng chứng khoán bong bóng và muốn tránh gặp phải vấn đề này thì có thể tham khảo bài viết dưới đây.
Bong bóng chứng khoán là gì?
Bong bóng trong chứng khoán trong chứng khoán đầu tư là hiện tượng đầu cơ diễn khá phổ biến. Những người đầu cơ sẽ làm cho giá cả vượt quá xa mức hợp lý của nó. Tương tự như bong bóng chứng khoán chúng ta còn có thêm: bong bóng tài chính, bong bóng bất động sản, bong bóng kinh tế, bong bóng vàng, bong bóng nông sản…
Có thể nhận biết tình trạng bong bóng chứng khoán không?
Câu trả lời là có thể có. Điều này nhờ vào một nghiên cứu nổi tiếng của Malcolm Baker của Đại học Harvard. Cùng nghiên cứu với ông là Jeffrey Wurgler của Đại học New York. Họ đã xây dựng một chỉ số về sự đầu cơ của nhà đầu tư và sự hưng phấn phi lý. Tất cả đều có mối tương quan cao với các bong bóng. Cụ thể là dựa vào sự sụp đổ của thị trường chứng khoán năm 1929 và sự bùng nổ của bong bóng Internet vào đầu năm 2000. Dưới đây là tóm tắt về tình trạng hiện tại của các thành phần chính của chỉ số đó.
Phát hành cổ phiếu tăng vốn
Điều này đề cập đến mức độ mà các công ty đang huy động vốn mới trên thị trường cổ phiếu thay vì thị trường trái phiếu. Mức độ này càng cao thì càng có dấu hiệu cho một bong bóng. Và hiện tỷ lệ này hiện đang tăng lên rõ rệt. Tại Mỹ, tỷ lệ phát hành cổ phiếu trên GDP đã tăng rõ rệt vào thời điểm hiện tại
Số thương vụ IPO
Hai thành phần nữa của chỉ số Baker & Wurgler liên quan đến phát hành lần đầu ra công chúng và niêm yết mới (IPO): Số lượng tuyệt đối các đợt IPO sắp được tung ra thị trường, cũng như lợi nhuận trung bình trong ngày đầu tiên của các cổ phiếu này. Thông điệp hiện tại đưa ra trong cả hai trường hợp gần như đang ở mức đáng báo động.
Trên thực tế, Jay Ritter, giáo sư tài chính tại Đại học Florida cũng là người nắm giữ cơ sở dữ liệu lịch sử toàn diện nhất về các đợt IPO. Ông còn cho biết, cả số lượng IPO và lợi nhuận trong ngày đầu tiên của các công ty niêm yết mới gần đây đều cao hơn bất kỳ thời điểm nào. Kể từ bong bóng Internet diễn ra vào năm 2000.
Giáo sư Ritter tính toán rằng, đã có 104 vụ IPO tại Mỹ trong 4 tháng đầu năm nay. Đó là mức cao nhất cho bất kỳ khoảng thời gian bốn tháng nào khác kể từ cuối năm 1999.
Đối với lợi nhuận trung bình trong ngày đầu tiên của các công ty đó đã đạt 84,7% đối với các đợt IPO được tung ra thị trường vào tháng 12 năm ngoái. Đó là mức trung bình hàng tháng cao nhất kể từ tháng 3/2000. Tháng đỉnh cao của bong bóng Internet khi tỷ lệ phần trăm có thể so sánh là 85,7%.
Cổ tức
Có sự khác biệt về định giá giữa các công ty ít trả cổ tức và những công ty trả cổ tức lâu đời hơn. Baker và Wurgler nhận thấy rằng, khi mức độ hưng phấn của thị trường càng cao. Thì những công ty không trả cổ tức có mức tăng giá cao hơn những công ty trả cổ tức.
Điều đó xuất hiện khá nhiều ở thị trường hiện tại. Trong số các cổ phiếu thuộc chỉ số S&P 500, các cổ phiếu không trả cổ tức có tỷ lệ P/BV (giá thị trường/giá trị sổ sách) bình quân cao hơn 1,6 lần so với tỷ lệ trung bình của các cổ phiếu trả cổ tức.
Theo đó, những thước đo khác nhau cho thấy về một thị trường chứng khoán rất dễ bị tổn thương. Với mối tương quan lịch sử của các yếu tố này trong quá khứ và việc hình thành bong bóng trên thị trường là điều mà chúng ta cần chú ý theo dõi.
Với những nghiên cứu như trên, người ta có thể dựa vào nó để xác định bong bóng chứng khoán. Tuy rằng không thể chắc chắn tỷ lệ 100% nhưng vẫn có tỷ lệ cao hơn dùng trực giác.
Nguồn: tinnhanhchungkhoan